> ## Knowledge Base Index
> Fetch the complete knowledge base index at: https://help.proplanum.com/sitemap.xml
> Use this file to discover available pages before exploring further.
> Pure-Markdown content can be obtained by appending a '.md' suffix to the content URLs listed in the sitemap (without the trailing slash).

# Wymiany i oddania zmian

Pracownikowi wypadła zmiana? Zamiast telefonów i ręcznego przestawiania grafiku może sam zaproponować **wymianę** (zamianę zmiany) z kolegą albo **oddać** zmianę zespołowi, a inni mogą ją wziąć. Proplanum sprawdza, czy zamiana jest w ogóle możliwa, zbiera zgody i sam poprawia grafik. Ten artykuł opisuje cały przebieg: od włączenia funkcji, przez prośbę pracownika, po decyzję przełożonego.

| Rodzaj | Kiedy | Kto się zgadza | Co dzieje się w grafiku |
|---|---|---|---|
| **Wymiana** | Pracownik ma konkretną osobę, z którą zamieni się zmianą | Druga osoba, a jeśli lokalizacja tego wymaga, także przełożony | Obie zmiany zamieniają się właścicielami |
| **Oddanie** | Pracownik nie może przyjść i szuka kogokolwiek | Przełożony, jeśli lokalizacja tego wymaga | Zmiana znika z grafiku oddającego i trafia do puli zmian otwartych |

# Włączenie w lokalizacji

Wymiany i oddania działają osobno w każdej lokalizacji i domyślnie są wyłączone. Włącza je **Administrator Organizacji**, **Doradca** albo **Menedżer Lokalizacji**:

1. W menu po lewej kliknij **Lokalizacje** i otwórz edycję wybranej lokalizacji.
2. W grupie **GRAFIK** wybierz **„Wymiany i oddania”**.
3. Zaznacz potrzebne opcje i kliknij **„Zapisz”**.

![Strona „Wymiany i oddania” w edycji lokalizacji z pięcioma opcjami](https://storage.crisp.chat/users/helpdesk/website/-/3/1/2/4/3124ad20f50ccc00/grafik-wymiany-oddania-1_1lp7n77.png =1000xauto)

* **„Wymiany zmian”** — pracownicy mogą proponować wymianę zmiany 1:1.
* **„Akceptacja wymiany przez kierownika”** — po zgodzie drugiej osoby wymiana czeka jeszcze na przełożonego. Bez tej opcji wymiana wykonuje się od razu po zgodzie drugiej osoby.
* **„Zmiany otwarte”** — pracownicy mogą brać zmiany z puli. Oddanie wymaga tej opcji, bo oddana zmiana trafia właśnie do puli.
* **„Oddania zmian”** — pracownicy mogą oddawać swoje zmiany.
* **„Akceptacja oddania przez kierownika”** — oddanie czeka na przełożonego. Bez tej opcji zmiana trafia do puli od razu.

|| Pamiętaj: Pozostałe strony grupy GRAFIK oraz ustawienia czasu pracy opisuje artykuł [Ustawienia godzin pracy w lokalizacji](https://help.proplanum.com/pl/article/ustawienia-godzin-pracy-w-lokalizacji-uvcc0g/).

# Wymiana zmiany

## Propozycja pracownika

1. Pracownik otwiera **Grafik** i klika swoją zmianę.
2. W oknie zmiany wybiera **„Wymiana”**.

![Okno zmiany pracownika z przyciskami „Oddaj zmianę” i „Wymiana”](https://storage.crisp.chat/users/helpdesk/website/-/3/1/2/4/3124ad20f50ccc00/grafik-wymiany-oddania-2_17zriwk.png =1000xauto)

3. W oknie **„Zaproponuj wymianę”** wybiera zmianę kolegi. Lista pokazuje tylko zmiany, na które wymiana jest możliwa, w zakresie **±3**, **±5** albo **±10 dni** od jego zmiany. Etykieta **„Zgodne”** znaczy, że nie ma żadnych ostrzeżeń.
4. Opcjonalnie dopisuje notatkę i klika **„Wyślij propozycję”**.

![Okno „Zaproponuj wymianę” z wybraną zmianą kolegi](https://storage.crisp.chat/users/helpdesk/website/-/3/1/2/4/3124ad20f50ccc00/grafik-wymiany-oddania-3_161ka6b.png =1000xauto)

## Zgoda drugiej osoby

Druga osoba dostaje powiadomienie. Odpowiada w module **Wnioski**, w zakładce **„Wymiany i oddania zmian”**, przyciskiem **„Odpowiedz”**: akceptuje albo odrzuca. Bez jej zgody wymiana nigdy się nie wykona.

## Decyzja przełożonego i wykonanie

Gdy lokalizacja wymaga akceptacji, po zgodzie drugiej osoby wymiana czeka na przełożonego. Przełożony może też zaakceptować ją wcześniej, zanim odpowie druga osoba (**„Zaakceptuj wstępnie”**). Wtedy wymiana wykona się sama w chwili, gdy druga osoba się zgodzi.

W chwili wykonania Proplanum jeszcze raz sprawdza kolizje. Jeśli w międzyczasie coś się zmieniło, wymiana dostaje status **„Nieudana”** i grafik zostaje bez zmian.

| Ważne: Do momentu wykonania obie zmiany zostają u swoich właścicieli. Pracownik idzie na swoją zmianę, dopóki status nie zmieni się na **„Zaakceptowano”**.

# Oddanie zmiany

1. Pracownik klika swoją zmianę w **Grafiku** i wybiera **„Oddaj zmianę”**.
2. Opcjonalnie dopisuje notatkę i klika **„Oddaj zmianę”**.

![Okno „Oddaj zmianę” z informacją o akceptacji kierownika](https://storage.crisp.chat/users/helpdesk/website/-/3/1/2/4/3124ad20f50ccc00/grafik-wymiany-oddania-4_1vlgqgw.png =1000xauto)

Dalej wszystko zależy od ustawienia lokalizacji:

* **bez akceptacji kierownika** — zmiana od razu znika z grafiku pracownika i trafia do puli **„Zmiany otwarte”**;
* **z akceptacją kierownika** — zmiana zostaje u pracownika, dopóki przełożony nie zaakceptuje oddania. Przy akceptacji przełożony wybiera, komu udostępnić zmianę: wszystkim uprawnionym albo wskazanym osobom.

Zmianę z puli bierze pierwsza uprawniona osoba, która kliknie **„Weź zmianę”**. Wzięcie nie wymaga już niczyjej zgody. Jak działa pula, opisuje artykuł [Zmiany otwarte w grafiku](https://help.proplanum.com/pl/article/zmiany-otwarte-w-grafiku-c3omu2/).

||| Uwaga: Po otwarciu oddania zmiana nie jest już zmianą pracownika, nawet jeśli nikt jej jeszcze nie wziął. Przełożony może cofnąć oddanie, dopóki zmiana leży w puli: wtedy wraca do oddającego.

# Status prośby i wycofanie

Pracownik widzi swoje prośby w module **Wnioski**, w zakładce **„Wymiany i oddania zmian”**. Prowadzi tam też przycisk **„Wymiany i oddania zmian”** na górze **Grafiku**, z licznikiem spraw w toku. W grafiku zmiana z oczekującą prośbą ma małą ikonę w rogu.

![Lista „Wymiany i oddania zmian” pracownika z dwiema oczekującymi prośbami](https://storage.crisp.chat/users/helpdesk/website/-/3/1/2/4/3124ad20f50ccc00/grafik-wymiany-oddania-5_lyzzjd.png =1000xauto)

| Status | Znaczenie |
|---|---|
| **Oczekuje na akceptację pracownika** | Wymiana czeka na drugą osobę |
| **Oczekuje na akceptację przełożonego** | Wymiana albo oddanie czeka na decyzję przełożonego |
| **Zaakceptowano** | Wymiana wykonana albo oddana zmiana trafiła do puli |
| **Odrzucono** | Odrzuciła druga osoba albo przełożony |
| **Anulowano** | Prośbę wycofał pracownik albo przełożony |
| **Nieudana** | Wymiany nie dało się wykonać albo system ją zamknął (opis niżej) |

Pracownik wycofa swoją prośbę akcją **„Wycofaj zmianę”**, dopóki czeka ona na decyzję i zmiana się nie zaczęła. Oddanie wycofa tylko przed akceptacją przełożonego.

# Rozpatrywanie przez przełożonego

Prośby rozpatrują **Administrator Organizacji**, **Doradca**, **Menedżer Lokalizacji** i **Kierownik**. Wszystkie czekają w module **Wnioski**, w zakładce **„Wymiany i oddania zmian”**.

![Kolejka „Wymiany i oddania zmian” przełożonego z oddaniem i wymianą](https://storage.crisp.chat/users/helpdesk/website/-/3/1/2/4/3124ad20f50ccc00/grafik-wymiany-oddania-6_17s7cxd.png =1000xauto)

Filtry na górze zawężają listę po typie, statusie, pracowniku, typie umowy, tagach i miesiącu. Zaznaczając kilka wierszy, zaakceptujesz albo odrzucisz je naraz. Akceptacja zbiorcza pomija wymiany czekające na drugą osobę i wymiany z ostrzeżeniem.

**Wymianę** otwierasz przyciskiem **„Rozpatrz”**. Okno pokazuje skutek dla obu osób: którą zmianę każda oddaje i przejmuje, jak zmienią się jej godziny w tygodniu i czy zamiana jest zgodna z przepisami.

![Okno „Decyzja o wymianie” z przyciskiem „Zaakceptuj wstępnie”](https://storage.crisp.chat/users/helpdesk/website/-/3/1/2/4/3124ad20f50ccc00/grafik-wymiany-oddania-7_1s6ipig.png =1000xauto)

**Oddanie** akceptujesz przyciskiem **„Zaakceptuj”** w wierszu. W oknie **„Rozpatrz oddanie”** wybierasz, komu udostępnić zmianę: **„Wszyscy uprawnieni”** albo **„Wskazani pracownicy”**.

![Okno „Rozpatrz oddanie” z wyborem „Komu udostępnić”](https://storage.crisp.chat/users/helpdesk/website/-/3/1/2/4/3124ad20f50ccc00/grafik-wymiany-oddania-8_1q6wg70.png =1000xauto)

|| Wskazówka: Pod ikoną trzech kropek w wierszu znajdziesz **„Szczegóły”**, **„Historię”** prośby oraz cofnięcie oczekującej wymiany albo zaakceptowanego oddania, którego nikt jeszcze nie wziął z puli.

# Kto może przejąć zmianę

Proplanum pokazuje i przyjmuje tylko takie zamiany, które da się wykonać. Osoba przejmująca zmianę musi:

* pracować w tej samej lokalizacji (wymiana działa tylko w obrębie jednej lokalizacji),
* mieć stanowisko zmiany, którą przejmuje,
* być aktywna w grafiku i nie być w nim ukryta.

Zamianę blokują też:

* kolizja z inną zmianą tej osoby,
* urlop albo inna zaakceptowana nieobecność w tym czasie,
* brakujący lub nieważny dokument, który według ustawień Teczki pracowniczej blokuje pracę na stanowisku,
* ochrona pracownicy w ciąży.

Ostrzeżenia Kodeksu pracy (np. odpoczynek dobowy) i zgłoszona niedostępność **nie blokują** zamiany. Widać je na liście kandydatów i w oknie decyzji, a ocena należy do przełożonego.

# Kiedy prośby nie da się złożyć

* zmiana zaczyna się za mniej niż **godzinę** albo już trwa,
* zmiana bierze już udział w innej wymianie, oddaniu albo jest zmianą otwartą,
* miesiąc w grafiku jest zamknięty,
* funkcja jest wyłączona w lokalizacji (wtedy w oknie zmiany nie ma przycisków **„Wymiana”** i **„Oddaj zmianę”**),
* zmiana nie jest opublikowana.

||| Uwaga: Jeśli przełożony zmieni w grafiku zmianę objętą prośbą (godziny, osobę, stanowisko, lokalizację albo zdejmie publikację) albo zmiana zaraz się zacznie, Proplanum sam zamyka prośbę. Wymiana dostaje wtedy status **„Nieudana”**, oddanie status **„Odrzucono”**.

W aplikacji mobilnej obie prośby składa się tak samo, z zakładki **Grafik**: opisuje to artykuł [Wymiana i oddanie zmiany](https://help.proplanum.com/pl/article/wymiana-i-oddanie-zmiany-1ihob6s/). Przełożony rozpatruje je z telefonu na ekranie [Kolejka zmian do akceptacji](https://help.proplanum.com/pl/article/kolejka-zmian-do-akceptacji-q4ibur/).